Το δραματικό ποίημα «Θεοδώρα» της Ειρήνης Παπά, σε γαλλική μετάφραση του καθηγητή και νεοελληνιστή Jacques Bouchard, θα παρουσιαστεί την Παρασκευή 30 Οκτωβρίου 2026, στις 7 το απόγευμα, στο Μοντρεάλ. Την εκδήλωση διοργανώνουν η Ελληνική Βιβλιοθήκη Μοντρεάλ και το Λύκειον των Ελληνίδων Μοντρεάλ. Κεντρικός ομιλητής θα είναι ο Jacques Bouchard, ενώ η παρουσίαση θα πραγματοποιηθεί στα ελληνικά.
Η εκδήλωση θα φιλοξενηθεί στην αίθουσα «Μικρή Βουλή» της Ελληνικής Κοινότητας Μείζονος Μοντρεάλ, στη διεύθυνση 5777 avenue Wilderton.
Το ποίημα αντλεί τη θεματική του από τη ζωή της βυζαντινής αυτοκράτειρας Θεοδώρας, συζύγου του Ιουστινιανού Α΄, η οποία από τον κόσμο του θεάματος έφτασε στο ανώτατο επίπεδο της αυτοκρατορικής εξουσίας. Η προσωπικότητά της απασχολούσε για χρόνια την Ειρήνη Παπά, η οποία επέλεξε να αφηγηθεί την πορεία της μέσα από ένα δραματικό μονόλογο.
Το έργο αποτελείται από 15 ποιητικές ενότητες που καλύπτουν σημαντικές περιόδους της ζωής της Θεοδώρας. Μέσα από τη θεατρική και ποιητική μορφή του, προσεγγίζει μια ιστορική γυναικεία μορφή που συνδέθηκε με την εξουσία, τις κοινωνικές αντιθέσεις και τις δυσκολίες της προσωπικής της διαδρομής.
Η Ειρήνη Παπά είχε παρουσιάσει το έργο ως μονόλογο σε διάφορες χώρες και γλώσσες. Ανάμεσα στις καταγεγραμμένες παραστάσεις περιλαμβάνονται εκείνες στη Νάπολη το 1980, στην Πομπηία το 1981, στη Γαλλία και στο Βέλγιο το 1982, καθώς και στη Λισαβόνα το 1994, σε σκηνοθεσία του Μιχάλη Κακογιάννη, με τη συμμετοχή του Δημήτρη Παπαϊωάννου και μουσική του Βαγγέλη Παπαθανασίου.
Η συνεργασία με τον Jacques Bouchard
Η γαλλική μετάφραση του έργου συνδέεται με τη μακρόχρονη συνεργασία της Ειρήνης Παπά με τον Jacques Bouchard, ο οποίος έχει διατελέσει καθηγητής νεοελληνικής φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο του Μοντρεάλ και έχει ασχοληθεί με τη μετάφραση και τη μελέτη της νεοελληνικής λογοτεχνίας.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν δημοσιευτεί για την έκδοση, η Ειρήνη Παπά τού είχε παραδώσει το κείμενο και είχε ηχογραφήσει ολόκληρο τον μονόλογο, ώστε να τον βοηθήσει στη μεταφραστική εργασία. Η ηχογράφηση αποτελεί ένα ιδιαίτερο τεκμήριο της συνεργασίας τους, καθώς διατηρεί τη φωνητική απόδοση του έργου από την ίδια τη δημιουργό του.
Η «Θεοδώρα» κυκλοφόρησε για πρώτη φορά σε βιβλίο τον Μάρτιο του 2026 από τις Εκδόσεις Αιώρα, σε δίγλωσση ελληνική και γαλλική έκδοση. Η έκδοση δίνει τη δυνατότητα στο κοινό να γνωρίσει ένα έργο που, παρά την προηγούμενη θεατρική του πορεία, παρέμενε αδημοσίευτο σε βιβλίο.
Η Ειρήνη Παπά και η συγγραφική της πλευρά
Η Ειρήνη Παπά, που γεννήθηκε ως Ειρήνη Λελέκου στο Χιλιομόδι Κορινθίας το 1926 και πέθανε το 2022, υπήρξε μία από τις σημαντικότερες Ελληνίδες ηθοποιούς με διεθνή σταδιοδρομία. Έγινε γνωστή μέσα από τον κινηματογράφο και το θέατρο, με χαρακτηριστικές ερμηνείες σε έργα όπως η «Ηλέκτρα», ο «Αλέξης Ζορμπάς», οι «Τρωάδες» και η «Ιφιγένεια», σε συνεργασία με τον Μιχάλη Κακογιάννη.
Το 2009 τιμήθηκε με τον Χρυσό Λέοντα της Μπιενάλε Θεάτρου της Βενετίας για τη συνολική προσφορά της. Η ενασχόλησή της με την ποίηση και η δημιουργία της «Θεοδώρας» αναδεικνύουν μια λιγότερο γνωστή πλευρά της καλλιτεχνικής της πορείας, στην οποία ο ποιητικός λόγος συνδέεται με τη θεατρική ερμηνεία.
Η παρουσίαση στο Μοντρεάλ αποτελεί ευκαιρία γνωριμίας με το συγκεκριμένο έργο και με τη συνεργασία της Ειρήνης Παπά με έναν από τους σημαντικούς μελετητές της νεοελληνικής λογοτεχνίας στον Καναδά.
Πληροφορίες για το βιβλίο και την αγορά του : Théodora – Aiora Press
